Oorsprong
Mij is onduidelijk wat de echte oorsprong is van de familie van Walien / Walien. In ieder geval is er een havezate geweest in Winterswijk waar ook een adelijke familie Walien heeft geleefd. Zie hiervoor bijvoorbeeld
dit boek op delpher en de volgende site:
oudwinterswijk.nl.
Deze adelijke familie van Waliën is beschreven in de stambomen van rhemen.
Zie archief van rhemen in het Gelders Archief vanaf scan 47 en verder .
In later stadium is Walien door een aantal andere families gekocht of geerfd die de naam van Walien ook achter de naam hebben geplakt: van Munster en van Heeckeren.
Ook bestaat een doopsgezinde familie Waliën, die zijn naam lijkt te hebben ontleend aan het feit dat ze in het bouwhuis van Waliën hebben gewoond.
Vermeldingen die niet direct in het paerenteel van "van Rhemen" passen.
Willem en Geertruit - Is Willem de stamouder? Past wel in de vernoeming.
1340 Cameraarsrekeningen Deventer
Overal wordt dit genoemd als eerste vermelding van Walyen, maar is 'de Waly' dezelfde?
Er is ook een transcriptie van de cameraarsrekeningen in 'Codex diplomaticus Neerlandicus. 1,1' op de MDZ die Gerard van Walien een aantal keren vermeldt.
13?? Willam van Walyen ontvangt geld voor 3000 tyghelstenen.
'Tien maal vermelden de stadsrekeningen dat een met name genoemde
gildebroeder van het stadsbestuur een vergoeding ontvangt in verband met (de
7)
verwerking van) stenen, te weten decstenen en tyghelstenen . Ter verklaring van
de betaling door de overheid aan particulieren omdat dezen stenen bouwmateriaal aanwendden, moge gelden dat het stadsbestuur op deze wijze het brandgevaar probeerde te verminderen. Wij hebben hier te maken met een tegemoetkoming, verstrekt aan die burgers die hun houten huis met strodak vervingen door een stenen woning. Naar ik aanneem waren slechts de meer kapitaalkrachtigen daartoe in staat.'bron:H.R. van Ommeren (ed.), De koopmansgilderol van Deventer 1249-1387. Martinus Nijhoff, Den Haag 1978, vermelding Walyen: https://books.google.nl/books?redir_esc=y&hl=nl&id=PccPAQAAIAAJ&focus=searchwithinvolume&q=walyen
1357-1414
Reeds van ouds hadden de Utrechtsche Kerkvoogden dit regt bezeten gelyk blykt uit een brief van t jaar 1357 waarby Johan van Arkel zeker stuk lands Oertmersche genaamd en vyftig pond jaarlyksche renten uit het veerschip te Deventer ter leen geeft aan Willem van Walien (getrouwd met Jutte Mostermans) wiens erfgenamen (Jan van Lewen en Geertruit van Walien) deze voordeelen in den jare 1414 aan de Stad afstonden bron:
google boeken en
google boeken. Hier wordt ook nog een lewe van Walien genoemd maar misschien ook bedoeld "van Lewen van Walien"?
13 december 13641364 Dez. 13 [in die beate Lucie virginis]. Evert van Bürze verkauft mit Zustimmung seiner Frau Metten seinen Eigenhörigen Henrickene ton Haghe, wohnend in die MIste im Kirchspiel Winterswic uppe den koven ton haghe, dem herrn henrike Busselinc, Priester.
Zeugen:Evert van Hekere und Willem van Walyen. Orig. Siegel; Lade 208, 8II.bron:
Inventare der nichtstaatlichen Archive Westfalens: Beiband, Volume 1,Nummers 1-2
2 februari 1375
Wyllem van Walyen tekent Zutphense landvrede bron: http://home.kpn.nl/hasibu/zutphen.htm en https://books.google.be/books?id=tlJmAAAAcAAJ&dq=%22van%20walyen%22%20-willink%20-walien&hl=nl&pg=PA54#v=onepage&q=%22van%20walyen%22%20-willink%20-walien&f=false
28 januari 1396
122-HG Roelf ter Brugghen en Roelf Michelssoen, schepenen, getuigen dat Wolbert Scheving en Gheertruet, diens vrouw, van Henrik Ekoern, Nijese, diens vrouw, en Aleijd, haar zuster, dochters van wijlen Dijric bi den Brincke, in erftins gehuurd hebben 1/5 van het erve en huis, nu door Wolbert en zijn vrouw bewoond, in de Assensstraat, tussen Albert ten Lenne en Geertruid, dochter van Willam van Walyen, voor 4,5 pond geld kleine penningen per jaar, 1396 januari 28bron:
0767 Groote (vroeger Heilige Geesten-) en Voorster gasthuis te Deventer ( Stadsarchief Deventer )
1414 - scan aanwezig, zegelaar ook Geertruit van Walien met het wapen van Walien
Datering:Gegeven in’t jaer ons Heren 1414 up Alre Heyligenavont.
Zegelaars:
Johan die Lewe en zijn vrouw Geertruyt, dochter van Willem van Walien.
Tekst:
Johan die Lewe en zijn vrouw Geertruyt Willemsdochter van Walien verklaren te hebben verkocht aan de stad Deventer al hun erf en goed gelegen bij Deventer op de Oertmars, gelegen tussen de Borgeler mars an die overzijde enerzijds en Gelmer van Apeltorn anderzijds, en tussen land van de erfgenamen van Albert van der Zijl landwaarts enerzijds en de IJssel anderzijds, samen met een jaarlijkse erfrente van 50 pond uit het veerschip te Deventer, om die te bezitten als een Stichts leen.

bron:
Overijssels archief - 01. Charters van de stad Deventer in het algemeen
Landgoed 't Waliën
1402 - Evert van Walyen
De naam Waly of Walyen komt voor het eerst voor in documenten uit 1340. Evert van Walyen werd in 1402 beleend met de goederen Keylwinck, Boefkinck en Bennekinck in de buerschap van Hoeppele. Van een huis Waliën wordt nog niet gesproken. Deze drie erven moeten wel de kern van het latere goed Waliën hebben gevormd, want in het leenregister werd later de naam Walyen eraan toegevoegd.

bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/%27t_Waliën_(Winterswijk) zie ook bladzijde 293 en 294 van
Register op de leenprotocollen, 12e eeuw - 1811 van de Leenkamer van Gelre en Zutphen en voor de eerste vermelding
blz. 105 van de leenprotocollen
1421 Gertrud van Waliën
Genoemd op bladzijde 53 van het Oude Kerspel Winterswijkmet (haar man?) Sander Oeveljonck of Oevellonk in verband met het leen Koenynck in der buerschap tot den Dorpe bron: B. Stegeman (Thieme, Zutphen, 1927; fotografische herdruk: Gijsbers & Van Loon, Arnhem, 1966), zie voor Sander Oevellongk ook 112 van de leenprotocollen van de leenkamer van Gelre en Zutphen (1402), betreft een borchleen.
4 februari 1447 Winterswijk
Eijlborch van Walien en Evert, zijn zoon, oorkonden, dat zij overgedragen hebben aan Paul Wijskinek ee.n jaarrente van · 25 schepel rogge en gerst, gaande uit hun tiende uit Eijsinck te Wenewijck.
Datum anno domini Mo CCCCo XL septimo in profesto beate Aghate virginis.
Oorspr. in Inv. No. 334. De zegels der oorkonders afgevallen. bron: DE ARCHIVALIA
van de OLDENZAALSCHE · OUDHEIDKAMER door Dr. W. J. FORMSMA, REGESTENLIJST op oldenzaal.nl
Daarnaast nog veel in Groenlo.
13 december 1525
Berndt van Walien erfgenaam van Hendrick van Bair, ook Johan van Marhulse en vrouw genoemdbron: Rechterlijk Archief van de Stad en Heerlijkheid Borculo - Toegangsnummer 3018 - Inventarisnummer 162 Civiele rechtspraak – Ordinaris landgerichtsprotocol 1518-1528
op genealogiedomein.nl
1592
825 Akte van verkoop uit 1592 door Toenis Pouwells; Pouwel Janss en Jan Janss, gebroeders mede voor hun zuster Catijn Janss; alsmede Egbert Berntss Kaerman en Hasken Hermelinck en diens vrouw Fenne, aan Gerrit van Roy en diens vrouw Weindell Elghers, van hun huis en achterplaatsje in de Beukerstraat, zijnde aangeërfd van Otto Pouwels en diens vrouw Luyger van Walyen (afschrift), [17e eeuw]
bron:NL-ZuRAZ, Oud-rechterlijk archief Zutphen, 0010, inv.nr. 825
1602
2.1.27. Winterswijk
307 Verkoop van een huis op Walien staande, door Jacob van Munster aan Steffen van Rhemen. Papier, origineel, door partijen getekend. Hierbij een contracht van verbouwen van het huis, 1604 juli 10. (Den Xen dach July). 1 omslag
1604
Herman van Munster beleend met Walien door afstand Sondag van Munster. Herman van Munster tucht zijn vrouw Agnes van Geisteren
bron: leenaktenboeken 1600-1614: https://www.geldersarchief.nl/bronnen/archieven?mivast=37&mizig=210&miadt=37&miaet=1&micode=0002&minr=21491282&miview=inv2
blz 182. Sondag daarna beleend met Crechting leenaktenboeken 1600-1614: https://www.geldersarchief.nl/bronnen/archieven?mivast=37&mizig=210&miadt=37&miaet=1&micode=0002&minr=21491282&miview=inv2
blz 200
leenaktenboeken 1600-1614: https://www.geldersarchief.nl/bronnen/archieven?mivast=37&mizig=210&miadt=37&miaet=1&micode=0002&minr=21491282&miview=inv2
blz 244